Bedrijven moeten actiever betrokken worden bij het inkoopbeleid van de overheid. Dat is de kernboodschap van het advies dat de ondernemingsorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland, de Groene Zaak, kennis- en netwerkorganisatie MVO Nederland en NEVI, het kennisnetwerk voor inkoop, hebben aangeboden aan staatssecretaris Atsma van Infrastructuur en Milieu.

De overheid moet duurzaamheidsdoelstellingen centraal stellen, in plaats van gedetailleerde technische eisen, aldus het advies. Verder moet het bedrijfsleven meer ruimte krijgen om zelf met oplossingen te komen om de duurzaamheidambities van de overheid te verwezenlijken.

Duurzaam inkopen door de overheid biedt kansen om tot verduurzaming te komen, zeggen de vijf organisaties. De wijze waarop dit nu gebeurt, is volgens hen echter eerder een rem op verduurzaming dan een stimulans. In de huidige praktijk nemen overheidsorganisaties vaak minimale duurzaamheidseisen over zonder de strategische mogelijkheden van duurzaam inkopen te benutten.
De organisaties stellen een aanpak voor die moet leiden tot meer duurzaamheidswinst, beloning voor innovatieve koplopers en minder administratieve lasten. Dat kan door eerder in het inkoopproces samen te werken met bedrijven, ambitie en vertrouwen voorop te zetten, duurzaamheidsdoelen te formuleren en de markt uit te dagen om met de meest duurzame en innovatieve oplossing te komen. Hoe het doel bereikt wordt, blijft zo het domein van de markt: de overheid stuurt alleen op het proces en beoordeeld het resultaat.

Het advies geeft elf concrete aanbevelingen. Een daarvan is dat aanschaf op basis van de laagste kostprijs moet plaatsmaken voor een beoordeling op basis van de prijs van de hele levenscyclus, ofwel de ‘total cost of ownership’. Initiële meerkosten voor duurzame producten blijken namelijk vaak terugverdiend te kunnen worden. Daarnaast pleiten de opstellers voor professionalisering van de inkoopfunctie bij de overheid en een meer uitgesproken visie bij publieke bestuurders.
In de begeleidende brief roepen de organisaties Atsma uitdrukkelijk op tot meer structureel overleg om het duurzaam inkoopbeleid van de overheid op een nieuwe leest te schoeien.