Na-ijleffect van de recessie overheerst.
Als gevolg van een na-ijleffect van de recessie nemen investeringen in de woning- en utiliteitsbouw af en bevindt de sector zich nog altijd in een neerwaarts aanpassingsproces. Volgend jaar komt de krimp in de bouw ten einde; de bodem is in zicht. De lange termijn brengt echter beperkt herstel. Banken kijken met een kritischer blik naar bouwprojecten en het wegwerken van het huidige overaanbod vergt tijd.

Dit staat in de Bouwprognoses 2010-2015, die op 9december 2010 worden gepresenteerd. De Bouwprognoses zijn door TNO opgesteld in opdracht van het voormalige ministerie van VROM, tegenwoordig het ministerie van BZK.

De totale productiewaarde van de bouw zakte in 2009 met 5,5 procent. Naar verwachting zal die daling in 2010 en 2011 respectievelijk 6,9 en 1,4 procent bedragen. De woningbouw nam in 2009 met 11,5 procent af. Het aantal nieuwe woningen kwam in 2009 op 82.900, in 2010 worden dat er naar schatting 53.000 en in 2011 62.000 in het middenscenario. Wat betreft de utiliteitsbouw bedraagt de krimp voor de drie achtereenvolgende jaren respectievelijk 7,7, 13,8 en 3,5 procent. Op de middellange termijn wordt een zeer beperkte krimp van de utiliteitsbouw verwacht doordat de sectoren die veel kantoorruimte gebruiken minder groeien.

Ook de werkgelegenheid in de bouw is de kredietcrisis nog niet te boven. Verwacht wordt dat er tussen 2008 en 2012 41.000 mensen minder werkzaam zijn in de bouwsector. Op de middellange termijn zien we dat de bouwarbeidsmarkt zich langzaam herstelt. Het aantal werkzame personen van 2008 wordt echter niet meer gehaald.

Hoog-, midden en laagscenario

Voor de jaren 2011-2015 is uitgegaan van drie scenario’s, te weten hoog, midden en laag. In het hoogscenario zet het wereldwijde economische herstel van afgelopen jaar door en komt het aantal gereedgekomen woningen op 53.000 en 63.000 in 2010 en 2011. Vanaf 2012 treedt er een sterk herstel op in de bouwsector dat leidt tot een gemiddelde woningbouwproductie van 79.000 woningen in 2015.
Het middenscenario gaat uit van een voorzichtig herstel van de bouwproductie in Nederland en komt op een gemiddeld aantal gereedgekomen woningen van 66.000 per jaar in de periode 2010-2015.
In het laagscenario komt de economie in een “dubbele dip” terecht. De economische en kredietcrisis duren voort door gebrek aan internationale coördinatie en gezond economisch herstel blijft uit. Een en ander resulteert in een gemiddelde jaarproductie van 61.000 nieuwe woningen over de jaren 2010-2015.

De toekomst

Er wordt een beperkt herstel van de vraag verwacht. De bedrijfstak zal moeten aanpassen aan andere marktverhoudingen met meer aandacht voor vervangingsvraag, stedelijke vernieuwing, inbreiding, energiezuinig en onderhoudsvriendelijk bouwen, met het oog op het minimaliseren van lopende kosten. Grootschalige uitleglocaties voor nieuwbouwwoningen zullen schaars worden. Momenteel wordt de productiecapaciteit aangepast en vervolgens ligt ketenintegratie en –regie voor de hand om kwaliteit en continuïteit te garanderen.