Een aantal grotere steden zal de komende maanden flink gaan snijden in hun ontwikkel- en bouwprogramma's, met als gevolg een nieuwe golf ontslagen in de ontwikkel- en bouwbranche en bij de gemeenten zelf. Er zullen dit jaar tienduizenden banen in de bouw verdwijnen.

Oorzaak vormen tekorten in de grondopbrengsten van gemeenten, die zullen oplopen tot euro 4,5 mrd, schat Peter van Bosse van adviseur Fakton. Er worden weinig woningen verkocht, dus weinig gebouwd, en de kantorenmarkt kampt met een structureel overschot en een conjuncturele dip.

Amsterdam kondigde gisteren als een van de eerste grote gemeenten aan fors in zijn bouwplannen voor kantoren en woningen te gaan schrappen.

Extra tegenslag
'Dit gaat ook in andere steden gebeuren, zoals in Eindhoven en Rotterdam. Amsterdam heeft het manifest gemaakt. Maar veel steden worstelen', zegt Wienke Bodewes, directeur bij ontwikkelaar en belegger Amvest en voorzitter van de Vereniging Nederlandse Projectontwikkeling Maatschappijen.

Bodewes spreekt van een extra tegenslag voor de projectontwikkelingsbranche. Deze heeft volgens hem sinds het losbarsten van de kredietcrisis al 30 à 40% aan capaciteit moeten schrappen.

Dramatisch
Het Economisch Instituut voor de Bouw heeft zijn ramingen alvast bijgesteld. De productie in de bouw gaat dit jaar niet met 8 % maar met 10,25 % omlaag en de werkgelegenheid zal dit jaar met 8,5 % afnemen. Eind 2008, het jongste cijfer van het Centraal Bureau van de Statistiek, werkte er nog een half miljoen mensen in de bouwnijverheid. In 2009 kromp de omzet in de bouw ook al, met 4,5 %.

Ook voorzitter Elco Brinkman van branchevereniging Bouwend Nederland voorziet 'een dramatische toename' van de werkloosheid in de bouw, zo zei hij tegen de Telegraaf. Gemeenten halen volgens hem steeds meer opdrachten uit de markt.

Bouwplannen opgeschort
Amsterdam gaat wegens grote tekorten in de grondexploitatie alle 250 stadsontwikkelingsprojecten scherp tegen het licht houden, goed voor euro 2,5 mrd aan te realiseren grondopbrengst en euro 3,2 mrd aan te maken kosten. Er zullen 'heel veel minder plannen worden uitgevoerd', aldus wethouder Maarten van Poelgeest van ruimtelijke ordening en grondexploitatie gisteren. De sterk ingekorte lijst plannen moet in oktober al zijn vastgesteld. 'Het roer gaat om.'

Alle bouwplannen in Amsterdam zullen voorlopig worden opgeschort. 'We gaan de lijst goed opschonen. We willen niet doorrommelen. Er wordt nu van alles in de lucht gehouden, met almaar doorlopende proceskosten', zegt Van Poelgeest.

Woningcorporaties
Er zal per plan worden gekeken naar wat er nog geïnvesteerd kan worden, met de grootste projecten - 30 à 40- voorop. Grote projecten zijn bijvoorbeeld de Zuidas, die de gemeente Amsterdam samen met het Rijk ontwikkelt, de Noordelijke IJoevers, de Houthavens.

Een aantal projecten gaat door omdat ze 'onvermijdelijk zijn of omdat we er contractueel aan gebonden zijn', aldus de wethouder.

Ook het Rijk en woningcorporaties zal worden gevraagd om extra bij te springen.